Logo Capelle aan den IJssel

Natuurinclusief bouwen in Capelle aan den IJssel

Natuurinclusief bouwen in de gemeente | Annika en Nadeche vertellen

Ambitie: natuurinclusief bouwen ✅

Van duurzame ambitie naar concreet beleid

De wens is er als gemeente: jullie willen natuurinclusief bouwen een plek geven in het beleid. Maar hoe ga je daarmee concreet aan de slag? In deze serie delen we ervaringen, tips & tricks van gemeenten die met Nest hebben samengewerkt.

Deze keer geven we het woord aan Annika en Nadeche, projectleider en projectsecretaris bij Capelle aan den IJssel

“Natuurinclusief bouwen voelde eerst nog als los zand. Maar straks kunnen we ontwikkelaars daarin meenemen met duidelijke handvatten. Ik houd niet zo van achteraf beoordelen en mensen moeten ‘terugsturen’: ik neem ze liever vooraf al mee in onze ambitie.”

Natuurinclusief bouwen: waar begin je als gemeente?

Nadeche trapt af: “De duurzaamheidsleidraad is een wens vanuit de politiek, dus dat is natuurlijk al belangrijk voor het draagvlak. Maar waar begin je? We dachten eerst dat we bestaand beleid konden bundelen. Er lag al een programma duurzaamheid, een leidraad voor klimaatadaptie ‘Weerkrachtig Capelle’ en de aanzet vanuit de politiek.

Maar het bleek toch complexer dan gedacht. Je wilt duidelijk hebben wat de duurzaamheidsdoelen, zoals natuurinclusief bouwen, betekenen voor de praktijk, in plaats van alleen een hoog-over plaatje schetsen. Bijvoorbeeld voor onze collega’s die het bouwen moeten stimuleren: wat vraag je eigenlijk concreet van hen? En hoe ingewikkeld is dat? Ook uit de eerste sessie met de gemeenteraad bleek dat er behoefte was aan concretisering van de natuurinclusieve maatregelen.”

“Veel gemeenten hebben wel handreikingen voor natuurinclusief bouwen, maar die blijven vaak hoog-over of zijn juist erg ambitieus. Wij zochten voorbeelden die van toepassing waren op Capelle: een eerste start maken met een goede onderbouwing.”

Onze aanpak

Nadeche over de start: “We zijn eerst op zoek gegaan naar voorbeelden van andere gemeenten. Maar veel gemeenten hebben handreikingen die óf heel hoog-over en weinig concreet zijn, óf juist erg ambitieus zijn. We konden weinig voorbeelden vinden die van toepassing waren op Capelle: namelijk een eerste start maken met het stellen van kaders voor duurzaamheid met een goede onderbouwing. Voor het thema Energie werken we met de BENG-normering en voor Circulair bouwen met de MPG-score. Maar voor natuurinclusief bouwen is er nog niet een eenduidige norm.

Via de Vliegende Brigade van de provincie Zuid-Holland hebben we verschillende externe deskundigen ingeschakeld.” Annika vult aan: “Daarnaast zochten we een adviesbureau om ons hierin te begeleiden; dat werd Nest. Want als je hulp inschakelt van iemand die hier ervaring mee heeft en die dit vaker heeft gedaan, kun je natuurinclusief bouwen relatief eenvoudig tastbaar maken.”

Nadeche blikt terug op het proces: “Uiteindelijk zijn we van hoog-over naar concreet gegaan. De doelstellingen bij natuurinclusief bouwen zijn soms moeilijk ‘SMART’ te maken omdat ze niet altijd (op korte termijn) meetbaar zijn. Juist daarom hebben we gefocust op het duidelijk benoemen van het ‘hoe’: met welke specifieke maatregelen kunnen we onze ambitie waarmaken? En daar heeft Nest ons bij geholpen.

Op dit moment moet de leidraad overigens nog langs het college en de gemeenteraad, hij is dus nog niet vastgesteld.”

Neem collega's mee in het proces

Annika deelt alvast een eerste tip: “We zijn de leidraad steeds meer in detail gaan uitwerken. Onze tip is dat je daarbij niet verzandt in het tot in de puntjes perfect willen opschrijven. Belangrijker is om draagvlak te houden en de mensen die er straks mee gaan werken, te betrekken. Laat zien welk doel het dient, hoe ze ermee moeten werken en maak ze enthousiast.

We zijn ook met verschillende afdelingen en collega’s gaan praten: wat zijn aandachtspunten, waar moeten we op letten? Tegelijkertijd wil je dat zo efficiënt mogelijk doen, want onze collega’s zijn doorgaans erg druk. Tijd is schaars, maar mensen meenemen in het proces is heel belangrijk.”

Nest Natuurinclusief vogel

Annika over de samenwerking met Nest

“Nest ging met ons in gesprek over het ambitieniveau van de gemeente en de beschikbare capaciteit. Op die manier is de kans het grootst dat de doelstellingen uit de duurzaamheidsleidraad worden aangenomen en past bij wat de organisatie aankan.

Het team van Nest liet ons zien welke verschillende systemen er zijn voor natuurinclusief bouwen, inclusief het toetsen, handhaven en borgen. Vervolgens maakten we het passend bij onze lokale natuurwaarden en doelsoorten, en vooral: heel concreet. Want hoe concreter, hoe gemakkelijker je later kunt toetsen.”

Een sterker verhaal naar ontwikkelaars

Annika vertelt: “De leidraad is op dit moment nog niet geïmplementeerd, maar we kijken al wel naar projecten met deze kennis in ons achterhoofd. We hebben nu meer bagage en kunnen uitgebreider advies geven over duurzaamheid, doelen voor natuurinclusief bouwen en het ‘waarom’ toelichten. We hebben een sterker verhaal, omdat we voorbeelden kunnen geven van maatregelen die ook meerdere doelen dienen.”

Nadeche vult aan: “Er wordt vaak gezegd dat natuurinclusief bouwen duurder is, en dat is op bepaalde vlakken ook het geval. Maar soms kun je natuurinclusieve maatregelen nemen door vooraf al een bepaalde keuze te maken; bijvoorbeeld door een gebouw net iets anders te positioneren. Afhankelijk van het ontwerp hoeven maatregelen dus niet per se kostenverhogend te zijn. Maar als je het pas later in het proces doet, dan wordt het wél ingewikkelder.

Uiteindelijk gaat het om een verandering in denken. Wij reiken straks als gemeente aan wat we willen, welke doelsoorten we belangrijk vinden en welk percentage van de oppervlakte daarvoor bestemd is. Het verhaal rondom natuurinclusief bouwen wordt dan echt een serieuze component.”

Klein beginnen & andere tips

Annika: “Onze eerste tip voor andere gemeenten: wees vooral niet bang om klein te beginnen! Je wilt altijd meer, maar waak ervoor dat je maar blijft uitbreiden. Start gewoon ergens en ga ermee aan de slag. Wij zijn ook klein begonnen.”

Nadeche springt bij: “Het is verleidelijk om steeds meer te willen doen, wij hebben ook nog wensen voor de toekomst. Bijvoorbeeld dat specifieke kenmerken van een wijk, zoals waar meer of minder hittestress is of hoe goed de bestaande groenblauwe structuren al zijn, te vertalen naar welke ambities we voor projecten in díe wijk willen laten gelden. Maar voor nu willen we dat er door de leidraad structurele aandacht komt voor biodiversiteit in het ontwikkelproces voor projecten in Capelle.

Schep daarnaast realistische verwachtingen naar de politiek, collega’s en ontwikkelaars. Vaak wordt gevraagd naar het meetbare effect. Maar dat is soms lastig, ook omdat het bij de bouw enkele jaren duurt van ontwerpfase naar ontwikkelfase. De effecten kun je pas in de jaren daarna meten.

Maak verder gebruik van de expertise die er al is; je kunt en hoeft niet alles zelf te weten. En bedenk tenslotte goed wat je als gemeente aankunt als je aan de slag gaat met natuurinclusief bouwen. Waar wil je naartoe en is dat reëel qua beschikbare capaciteit?”

Bekijk meer projecten

Natuurinclusief ontwikkelen en ontwerpen gemakkelijk gemaakt. Zo wordt de natuur onderdeel van iedere bouwopgave.

Meer weten over wat je kunt doen om natuurinclusief te ontwikkelen? Download het stappenplan en de checklist.

Meer weten?

Onze naam is veranderd van Nest architect voor de dieren naar Nest Natuurinclusief

Contact

Het Industriegebouw
Goudsesingel 102
3011KD Rotterdam

Kennismaken of een vraag stellen?

Wil je meer weten over natuurinclusief ontwikkelen of advies voor een project? Neem contact op!

Nest Natuurinclusief bouwen en gebiedsontwikkeling favicon

Gratis stappenplan en checklist
natuurinclusief ontwikkelen

Wil je weten welke stappen je kunt nemen om natuurinclusief te ontwikkelen? Vul je naam en emailadres in en download het gratis stappenplan en de checklists.